‘’ELİNE, BELİNE, DİLİNE SAHİP OL’’ NE DEMEK?
Hepimizin yakından bildiği, günlük hayatımızda kullandığımız bir deyim. Gençlerimize, evlatlarımıza, küçüklere nasihat verirken sık sık kullandığımız bir deyim.
Pek çoğumuz gerçek anlamını ve nereden kaynaklandığını bilmeyiz. Günümüz Türkçesiyle yorumlarız. Yani ellerimizle kötülük yapmayacağız, belimize (cinsellik anlamında) hâkim olacağız, dilimiz ile kötü söz söylemeyeceğiz, kırıcı olmayacağız. Kısaca bu şekilde biliriz.
Gerçekte böyle değildir bu deyimin manası ve verdiği mesaj. O zaman gerçekte ne anlamı vardır ve ne zaman, ne için söylenmiştir öğrenelim.
Türkler yeryüzünde tarihi ve kültürü en eski olan milletlerin başında gelir. Geçmişten günümüze birçok Beylik, Devlet ve İmparatorluk kurmuşuz. Kültür, inanç, gelenek, örf adet, edebiyat, sanat, mimari bakımdan çok gelişmiş ve diğer devletlere örnek olmuştur. Devlet kurma ve yönetmede çok kabiliyetli ve üstün yeteneklere sahip olan Türkler her asırda söz sahibi olmuşlardır.
Türklerde vatan kutsaldır, bu nedenle Ana’ya nispetle ‘’Ana Vatan’’ olarak isimlendirilmiştir. Ana iffetiyle eş tutulmuş ve Vatan muhafazası için ölmek şehit olmaktır. Namusu korumaktır.
Tarihte var olmuş Türk Devletlerinde, Farklı diller, kültürler, inançlar var olmuştur. Dil olarak Türkçe’nin yanında Arapça, Farsça gibi diller kullanılmıştır. Tarih boyunca fethettiği ülkelerde dillerini koruyamamanın sıkıntılarını çekmişlerdir. Yüz yıllar sonrasını görüyormuş gibi Hoca Ahmet Yesevi hazretleri kendi anlatılarında, dergâhında, eserlerinde ve öğrencilerine verdiği derslerinde hep Türkçe kullanmıştır. Yesevi’ den ders ve öğüt almış, oradan kopup Dünya’ya yayılmış birçok derviş ve Erenler gittikleri coğrafyalarda bu öğrendiklerini ve Yesevi düşüncelerini anlatmışlar ve gönülleri fethetmişlerdir.
İşte Yesevi’ den kopup gelen ve Hacı Bektaş Veli’ye nispet edilerek ifade edilen ‘’Eline, beline ve diline sahip ol’’ sözü günümüzde de çok kullanılan bir öğüttür. Mana olarak Türkler açısından derin bir devlet düşüncesini yansıtmaktadır. O devirde bu sözün anlattığı değer itibariyle ‘’Eline, beline ve diline sahip ol ‘’ sözünde ‘’El’’ o zamanda ‘’Devlet’’ karşılığıdır. Bel Arapça kökenli olup ‘’Hudut’’(Sınır) kelimesinin karşılığıdır. ‘’Dil’’ (Lisan) kelimesinin karşılığıdır.
Bütünüyle anlatmak gerekirse, Devletine, Hudutlarına ve konuştuğun lisanına sahip ol ki var olasın demektir. Bundan dolayıdır ki Türkler için Devlet, Vatan ve savunması kutsal bilinmiş ve seve seve can verilmiştir.
Kaynak: Türk’ün Tarihi(Dr. Ali GÜLER)
Yazan: Mehmet Ali TOPÇU – Haziran 2020
AÇIK KAPI(OPEN DOOR)) 